Át tổng ở đâu? Nhận mặt tủ điện nhà mình trong 5 phút

Mất điện lúc 9 giờ tối. Bạn soi đèn điện thoại ra cái hộp nhựa ngoài hành lang, mở nắp ra thì thấy một dãy cần gạt giống hệt nhau. Gạt cái nào? Không biết.
Cảnh này tôi gặp nhiều hơn bạn tưởng. Và nó chỉ mất 5 phút để không bao giờ lặp lại.
Át tổng ở đâu? Nó nằm trong tủ điện nhà bạn — cái hộp nhựa gắn tường ở hành lang, gầm cầu thang, sau cánh cửa hoặc cạnh công tơ. Trong tủ, át tổng là cái nằm riêng một mình ở đầu dãy, to nhất, và bật tắt nó là cả nhà mất điện.
Át tổng ở đâu — tìm tủ điện trước
Nhà ống Hà Nội thường để tủ điện ở một trong bốn chỗ:
- Ngay sau cửa chính hoặc dưới gầm cầu thang tầng 1 — hay gặp nhất.
- Ngoài hành lang, cạnh hộp công tơ — nhà trong ngõ hay để vậy.
- Trong bếp hoặc phòng kỹ thuật, treo cao ngang đầu.
- Chung cư: trong hộp kỹ thuật ngoài cửa căn hộ, hoặc tủ nhỏ trên trần khu vực tiền sảnh căn hộ.
Nhà nhiều tầng thì ngoài tủ chính ở tầng 1, mỗi tầng thường có thêm một tủ nhỏ. Đi một vòng, tìm đủ các tủ trước đã.
Mở tủ ra, nhận mặt từng cái
Chỉ mở nắp nhựa, nhìn. Không sờ vào dây, không tháo ốc nào.
| Nhìn thấy gì | Đó là cái gì |
|---|---|
| Nằm riêng đầu dãy, thân to hơn, số trên mặt lớn nhất (40A, 50A, 63A) | Át tổng — cắt điện cả nhà |
| Thân dày gấp đôi, có một nút nhỏ màu đỏ hoặc vàng in chữ T hoặc TEST | Át chống giật — cắt khi có dòng rò ra người (QCVN 12:2014/BXD yêu cầu cho khu tắm, thiết bị dùng nước) |
| Một dãy đều nhau, mỏng hơn, số nhỏ hơn (10A, 16A, 20A, 25A) | Át nhánh — mỗi cái ăn một khu: bếp, điều hòa, ổ cắm tầng 2, đèn… |

Trong nghề, phần lớn nhà dân được gom theo nhóm chứ không phải mỗi ổ một át — mỗi ổ một át thì an toàn nhất nhưng tủ điện phình to và tốn kém. Nên một cái át nhánh thường gánh cả một khu.
Ba bước để biết cái nào ăn khu nào
Làm ban ngày, rủ thêm một người trong nhà đứng ở tầng khác cho nhanh.
- Bật hết đèn trong nhà lên. Mỗi phòng một bóng là đủ.
- Gạt xuống từng át nhánh một, gạt xong đứng nghe người kia hô phòng nào tắt. Ghi lại. Gạt lên rồi mới sang cái tiếp theo. Tuyệt đối chỉ gạt cần, không đụng vào dây.
- Dán nhãn ngay. Băng dính giấy với bút bi là xong: “bếp”, “điều hòa tầng 2”, “ổ cắm tầng 3”, “bình nóng lạnh”. Dán lên mặt tủ, ngay cạnh từng cái.

Năm phút này đổi lại: lần sau mất điện một phòng, bạn ra tủ nhìn nhãn là biết gạt cái nào, không phải gạt mò cả dãy.
⚠️ Đến đây thì dừng, gọi thợ
- Mở nắp tủ thấy mùi khét, vệt đen, nhựa chảy quanh chân át.
- Nghe tiếng rè rè, lẹt đẹt phát ra từ trong tủ.
- Sờ mặt tủ hoặc mặt át thấy nóng bất thường.
- Gạt át lên thì nó nhảy xuống ngay lập tức — đừng bật lại lần thứ ba.
- Trong tủ có dây hở, dây nối tạm bằng băng dính, hoặc tủ không có nắp che.
Những dấu hiệu này là điện đang có vấn đề thật, không phải chuyện nhìn cho biết nữa. Gạt át tổng xuống rồi gọi.
Làm một lần, đỡ mãi về sau
- Chụp một tấm ảnh tủ điện sau khi dán nhãn, lưu vào điện thoại. Đi vắng, người ở nhà gọi điện hỏi thì mở ảnh ra chỉ.
- Dán số điện thoại thợ ngay lên cửa tủ. Đây là việc tôi vẫn dặn anh em thợ sửa điện tại nhà làm cho khách khi bàn giao — vì ba năm sau nhảy át lúc 9 giờ tối, người họ gọi là người có số dán ngay trước mặt.
- Để sẵn một cái đèn pin nhỏ cạnh tủ. Mất điện mà đi tìm đèn pin trong bóng tối là chuyện buồn cười nhưng nhà nào cũng dính.
- Nhà chỉ có một cái chống giật ở át tổng thì cứ rò ở đâu là mất điện cả nhà. Nhà nào hay bị vậy nên tính tách riêng chống giật cho bếp và bình nóng lạnh.
Biết mặt tủ điện nhà mình là việc nhỏ nhất trong tất cả những việc về điện, nhưng nó là cái đầu tiên cần có. Nhà bạn mở tủ ra thấy dấu hiệu lạ, hoặc gạt lại vẫn nhảy, thì xem thêm trang xử lý aptomat nhảy liên tục, hoặc gọi 0966 792292 — tôi nhận việc trong khu Cầu Giấy và quanh đó.
Sửa điện nước Hà Nội 24/7