Aptomat nhảy liên tục, bật lại vẫn nhảy – vì sao và gọi ai?

Át vừa gạt lên đã tụt xuống. Gạt lại, lại tụt. Cả nhà tối om, tủ lạnh im, quạt đứng. Bình tĩnh đã. Cái aptomat (cầu dao tự động) nhảy là nó đang làm đúng việc: cắt điện để giữ nhà mình.

Trang này nói ba chuyện: bật lại sao cho đúng, aptomat nhảy liên tục kiểu nào là bệnh gì, lúc nào phải gọi thợ.

Làm ngay 3 việc này trước khi thợ đến

Ngửi thấy khét, nghe tiếng nổ lẹt đẹt, hay át đang nhảy mà định sờ vào bình nóng lạnh, máy giặt để xem — ngắt aptomat tổng trước đã, rồi mới chạm vào bất cứ thứ gì. Không rõ lá nào là át tổng thì xem bài át tổng ở đâu. Thấy khói hoặc lửa thì gọi 114 trước, đưa người ra ngoài — thợ đến sau.

1. Bật lại cho đúng, đúng một lần. Gạt cần át xuống hết cỡ về phía OFF, nghe “cạch” một tiếng, rồi mới gạt lên ON. Nhiều nhà đẩy cần từ lưng chừng nên không ăn, tưởng át hỏng. Vẫn nhảy thì dừng.
2. Rút hết đồ điện lớn rồi bật lại. Tắt bình nóng lạnh, máy giặt, điều hòa, bếp từ rồi bật át. Át chịu thì bệnh ở một trong mấy món vừa rút. Vẫn nhảy thì bệnh ở đường dây hoặc chính cái át.
3. Không ép cần át bằng bất cứ cách nào. Không giữ tay đè cần, không băng dính, không dây buộc, không que chèn. Át bị ép là hết bảo vệ, có chập là cháy dây trong tường. Át nóng, khét, có khói: cắt át tổng, ra khỏi nhà, gọi 114 rồi mới gọi thợ.

Hình từng bước gạt cần có ở bài mẹo bật lại aptomat đúng cách.

Aptomat nhảy liên tục kiểu nào là bệnh gì

Át nhảy kiểu nào thì bệnh kiểu đó. Nhớ lại nó nhảy lúc nào rồi dò bảng này.

← gạt ngang để xem hết bảng →

Hai loại át nhiều nhà hay nhầm. Át thường (MCB) chỉ biết hai bệnh: quá tải và chập. Át chống giật (RCBO hay ELCB, loại có nút Test trên mặt) biết thêm bệnh thứ ba: rò điện — điện chạy lạc ra vỏ máy, ra tường, xuống nước. Khu tắm và thiết bị dùng nước trong nhà ở phải có át chống giật theo QCVN 12:2014/BXD.

Át chống giật nhạy hơn nên hay nhảy hơn, và thường nhảy đúng. Đừng thấy phiền mà thay bằng át thường, khác gì cởi áo phao cho nhẹ. Có mùi khét hoặc tiếng nổ: xem chập điện. Chỉ nhảy khi bật bình nóng lạnh: xem sửa bình nóng lạnh.

Cái nhiều nhà hiểu sai: át nhảy nhiều là át hỏng

Phần lớn ca át chống giật nhảy đi nhảy lại, cái át không hỏng — nó đang bắt một chỗ rò mắt thường không thấy. Kiểu hay gặp nhất: nhà lấy băng dính giữ cần át để dùng tạm, vài hôm sau vỏ át ấm cả tay. Tách bình nóng lạnh ra là át chịu ngay — thanh đốt trong bình đã rò điện ra nước, át nhảy là để giữ người đang tắm.

Chỗ hiểu ngược thứ hai: thay át to hơn cho khỏi nhảy. Cỡ át phải theo cỡ dây — át to hơn dây chịu được thì lúc quá tải, dây trong tường cháy trước, át vẫn đứng yên. Nhảy vì dùng nhiều thứ cùng lúc thì phải tách nhánh, lắp át riêng — xem bài dùng chung một át.

Thợ 5P xử lý thế nào

Bước 1: đến đúng giờ, mang đúng đồ. Nhận việc khắp Hà Nội, có mặt 15–30 phút. Thợ hỏi trước át nhảy lúc nào, loại nào, rồi mang: đồng hồ vạn năng, ampe kìm, đồng hồ đo cách điện, vài cỡ át dự phòng.

Bước 2: kiểm tra xong, báo giá trước. Cắt át tổng, mở tủ điện xem ốc bắt dây có lỏng, đầu dây có cháy đen không. Rồi đo cách điện từng nhánh dây, tách từng thiết bị đo dòng rò, kẹp ampe kìm xem cả nhà dùng thật bao nhiêu so với cỡ át. Chỗ bệnh thợ chỉ tận nơi, nói rõ sửa gì, hết bao nhiêu. Gia đình gật đầu mới làm.

Bước 3: sửa xong chạy thử, bảo hành. Bật lại từng thiết bị, bấm nút Test trên át chống giật xem còn nhảy đúng không. Chạy ổn mới thu tiền, có bảo hành sau sửa ghi trên phiếu.

Ca aptomat nhảy liên tục ở nhà trọ sinh viên quanh Cầu Giấy phần lớn là quá tải một nhánh — tách nhánh là hết.

Hai phần chúng tôi không nhận: từ công tơ trở ra ngoài là của điện lực, thợ kiểm đến đó rồi báo lại để gia đình gọi điện lực qua tổng đài EVN Hà Nội 19001288. Trong chung cư, trục kỹ thuật và tủ điện tầng là của ban quản lý. Không rõ ranh giới thì cứ gọi — thợ kiểm rồi nói thẳng phần nào của ai.

Giá tham khảo

Không phải cứ át nhảy là phải thay: nhiều nhà bệnh ở bình nóng lạnh hay một con ốc lỏng. Giá đầy đủ ở bảng giá sửa điện nước, chốt số sau khi xem tận nơi.

Khu vực có mặt nhanh

• Nhận việc khắp Hà Nội, có mặt 15–30 phút. Nội thành và vùng ven đều nhận.
• Riêng Cầu Giấy có thợ ở ngay khu Cầu Giấy, trực thường xuyên nhất.

Câu hỏi hay gặp

Có phải đục tường không?

Đa số là không. Bệnh hay nằm ở tủ điện, ổ cắm, thiết bị, mở ra là thấy. Chỉ khi rò đúng đoạn dây âm tường mới tính đến đục, thợ báo trước.

Át nhảy mà chỉ một khu mất điện thì sao?

Có thể át nhánh khu đó nhảy, hoặc dây đứt. Xem mất điện một phần trong nhà.

Đêm hôm, ngày lễ có đến không?

Đội trực cả đêm, cả lễ. Bảo hành sau sửa nói rõ trước khi làm.

Át nhảy là cái còi báo động của nhà mình, không phải thứ phải dẹp đi. Bật lại đúng một lần, không ăn thì để nguyên và gọi thợ.