Sửa bình nóng lạnh tại nhà Cầu Giấy – không nóng, rò nước, nhảy át

Bình nóng lạnh đáng dặn kỹ nhất trong nhà: cả điện lẫn nước trong một cái vỏ, lại treo trên đầu người đang tắm. Hỏng âm thầm thì nguy hiểm.

Khi gọi, tả giúp ba điều: bật lên có đèn không, nước có nóng không, có nhảy át không — thợ mang đúng đồ ngay lượt đầu. Sửa bình nóng lạnh là việc đội chúng tôi nhận nhiều nhất mỗi mùa lạnh ở Cầu Giấy — Nghĩa Tân, Trung Hòa, Dịch Vọng gọi là có thợ trong 15–30 phút.

Việc đầu tiên: ngắt aptomat riêng của bình, rồi mới kiểm gì thì kiểm

Trước mọi việc, gạt aptomat nhánh bình nóng lạnh xuống — thường là cái át riêng gần cửa nhà tắm, hoặc lá ghi “bình nóng lạnh” trong tủ điện. Không rõ lá nào thì gạt luôn át tổng, xem bài át tổng ở đâu. Bình có cả điện lẫn nước, mà nước sạch cũng dẫn điện, nên chỉ chạm vào bình khi đã chắc nó không còn điện. Thấy khói hoặc lửa thì gọi 114 trước, thợ đến sau.

Ba dấu hiệu dưới đây là phải ngắt ngay, không chờ thợ:

1. Sờ vào vòi sen hay vỏ bình thấy tê tê. Rò điện ra nước hoặc ra vỏ. Ngắt át nhánh bình, cả nhà đừng tắm cho tới khi thợ kiểm xong.
2. Cứ bật bình là nhảy át. Át chống giật đang làm đúng việc — nó báo có dòng rò. Bật đi bật lại là ép át bỏ qua cảnh báo.
3. Nước nhỏ giọt liên tục từ đáy bình. Vỏ trong có thể đã thủng. Ngắt điện, khóa van cấp vào bình rồi gọi.

Ba trường hợp trên đội 5P nhận cả ngoài giờ, vì để qua đêm là không an toàn.

Bình nóng lạnh không nóng, rò nước hay nhảy át — bệnh nào ứng với việc gì

← gạt ngang để xem hết bảng →

Bên trong bình có gì hỏng dần — chỗ nhiều nhà hiểu sai

Trong lòng bình có thanh magie, chịu ăn mòn thay cho vỏ. Mòn hết thì nước quay sang ăn vỏ, bình thủng từ trong ra. Nước ra vàng đục, tanh mùi kim loại là dấu hiệu muộn.

Cặn canxi bám lên sợi đốt thành lớp cách nhiệt, khiến bình đun lâu, tốn điện, sợi đốt già nhanh rồi nứt. Sợi đốt nứt là điện chạm thẳng vào nước — đường rò hay gặp nhất, chứ không phải dây bên ngoài.

Chỗ hiểu sai hay gặp nhất: nhảy át là do át yếu, thay át to hơn là xong. Ngược lại — át chống giật nhảy vì có dòng rò thật. Đổi át là bỏ lớp bảo vệ duy nhất giữa người đang tắm và dòng điện.

Thợ sửa bình nóng lạnh 5P làm gì khi đến nhà

1. Ngắt điện, kiểm an toàn trước. Đo xem có rò điện ra vỏ, ra đường nước không.
2. Kiểm nguồn cấp cho bình. Không ít ca bình không hỏng, chỉ là át nhánh nhảy hoặc mối nối ẩm, cháy đen.
3. Đo sợi đốt và rơ le nhiệt. Hai thứ hỏng nhiều nhất, đồng hồ đo là biết, không đoán.
4. Xem chân ren, van an toàn và đường nước. Rò lâu ngày mục cả trần nhà dưới.
5. Báo giá. Nói rõ hỏng gì, thay gì, hết bao nhiêu. Đồng ý mới làm, không thì dừng, không mất gì.
6. Chạy thử và bàn giao. Đun một mẻ, đo lại dòng rò, bấm thử nút chống giật, ghi phiếu bảo hành.

Hai phần chúng tôi không nhận: từ công tơ điện trở ra là của điện lực (cả xóm cùng mất điện thì gọi tổng đài EVN Hà Nội 19001288), từ đồng hồ nước trở ra là của đơn vị cấp nước; ở chung cư, trục kỹ thuật và tủ điện tầng thuộc ban quản lý. Không rõ ranh giới thì cứ gọi — thợ kiểm rồi nói thẳng phần nào của ai.

Sửa hay thay bình mới

• Theo kinh nghiệm sửa của đội chúng tôi, nên sửa khi bình dưới 7 năm, chỉ hỏng sợi đốt, rơ le, van, gioăng — rẻ hơn mua mới nhiều. Bình quá cũ mà năm nào cũng gọi thợ thì cộng mấy lần sửa là gần bằng cái mới.
• Nên thay khi vỏ trong đã thủng, nước rỉ ra từ thân bình chứ không phải chỗ nối — thủng thì không vá được.

Ở các khu tập thể cũ Nghĩa Tân, Cầu Giấy, bình dùng 10 năm rất nhiều — thợ đo rò điện trước rồi mới bàn sửa hay thay.

Giá tham khảo cho việc bình nóng lạnh

Số cụ thể gọi báo giá sau khi kiểm tại nhà, chốt giá trước khi làm. Khung chung ở bảng giá sửa điện nước.

Bốn thứ luôn kiểm khi lắp hoặc sửa bình

1. Bình phải có nhánh điện riêng và át chống giật riêng, không đấu chung với ổ cắm phòng tắm hay nhánh chiếu sáng — QCVN 12:2014/BXD yêu cầu mạch điện khu vực tắm phải có bảo vệ dòng rò không quá 30 mA. Đi nhánh riêng là việc của thợ sửa điện tại nhà.
2. Phải có dây nối đất và đấu đúng. Nhiều nhà có dây nhưng đầu kia không nối vào đâu — coi như không có.
3. Nút chống giật trên phích phải bấm thử được. Bấm TEST mà bình vẫn chạy là nó đã hỏng, phải thay — xem nút test chống giật.
4. Van một chiều và van an toàn phải còn xả được. Van kẹt thì áp trong bình dồn lên, rỉ nước ở chỗ yếu nhất.

Mấy việc đừng làm trong lúc chờ thợ

• Đừng tự tháo mặt bình xem sợi đốt. Trong bình còn nước nóng và có thể còn điện; tháo sai là nước sôi xối xuống người.
• Đừng bịt van an toàn đang xì nước. Van đang xả áp cứu bình, bịt lại là áp dồn vào vỏ.
• Đã từng thấy tê thì đừng tắm khi bình còn điện. Ngắt át, tắm nước lạnh chờ thợ còn hơn.

Mấy điều khách hay hỏi

Có nên bật bình cả ngày không? Rơ le tự ngắt nên không cháy, nhưng bình vẫn đun lại mỗi lần nguội, tốn điện và làm sợi đốt già nhanh. Nên bật trước khi tắm 15–30 phút, rồi ngắt điện trước khi vào tắm.

Bao lâu vệ sinh một lần? Bình dùng 2–3 năm là nên súc cặn và xem thanh magie một lần; hướng dẫn bảo dưỡng của hãng Ariston còn khuyến cáo bảo dưỡng định kỳ 1–2 năm và thay thanh magie khi mòn quá nửa.

Mất bao lâu? Thay sợi đốt hay rơ le thường trong một tiếng. Súc cặn khoảng một buổi.