Máy bơm chạy mà không lên nước, kêu tạch tạch – vì sao?

Máy bơm hỏng thì cả nhà mất nước ngay trong ngày, nên đây là loại việc đội 5P xếp đi sớm. Nhưng có một điều cần nói trước: máy bơm không lên nước, phần nhiều không phải máy hỏng. Nhiều nhà gọi thợ định thay máy mới, kiểm ra là chuyện khác hẳn — và rẻ hơn nhiều.

Máy kêu to bất thường hoặc thân nóng ran thì ngắt điện ngay

Trước khi chạm vào máy bơm, gạt aptomat nhánh cấp cho bơm hoặc rút hẳn phích cắm — bơm thường đặt ở chỗ ướt, mà nước sạch cũng dẫn điện. Không rõ lá nào cấp cho bơm thì gạt luôn át tổng, xem bài át tổng ở đâu. Thấy khói hoặc lửa ở máy thì gọi 114 trước.

Bơm chạy khô — tức là chạy mà không có nước qua — chỉ vài phút là nóng, lâu hơn thì cháy cuộn dây, cong trục. Lúc đó không còn là tiền sửa nữa mà là tiền thay máy. Ngắt điện máy bơm rồi gọi, đừng để nó chạy tiếp trong lúc chờ thợ đến.

Máy bơm không lên nước, chạy ù ù — bốn nguyên nhân hay gặp

1. Mất nước mồi. Bơm ly tâm phải có nước sẵn trong buồng bơm mới hút được. Bể ngầm cạn một lần, hoặc máy nghỉ lâu ngày, là nước mồi rút hết.
2. Hở đường ống hút. Chỉ cần một mối nối hở li ti là bơm hút phải không khí thay vì nước. Nguyên nhân khó thấy nhất: bên ngoài không có gì bất thường, không chảy giọt nước nào — ống hút chôn dài thì thợ sửa ống nước dò cùng lượt.
3. Kẹt hoặc hỏng van một chiều ở chân hút. Van không giữ được nước, cứ tắt máy là nước tụt hết xuống bể.
4. Mòn cánh bơm, nghẹt rác trong buồng bơm. Máy vẫn quay, vẫn kêu, nhưng không đẩy nổi nước lên cao.

Thứ tự thợ 5P kiểm cũng đúng theo thứ tự trên: mồi nước trước, rồi soi đường hút, rồi mới mở máy. Mở máy ra là việc cuối cùng, không phải việc đầu tiên.

Bơm tăng áp kêu tạch tạch liên tục

Nhà không dùng nước mà bơm cứ đóng ngắt từng nhịp, nhất là về đêm nghe rất rõ. Đây gần như luôn là dấu hiệu đang rò nước ở đâu đó trên đường ống, chứ không phải bơm hỏng.

Chỗ hay rò nhất: phao bồn cầu chảy ngầm xuống lòng bồn (không nghe tiếng, không thấy nước), van khóa góc rỉ, dây cấp mục, hoặc ống âm tường nứt. Cũng có khi là bình tích áp trong bơm đã hết hơi, mất khả năng giữ áp.

Cứ để nguyên hiện tượng cho thợ xem. Đừng vội thay bơm mới — thay xong mà chỗ rò vẫn còn thì bơm mới cũng tạch tạch y như cũ, mất tiền hai lần.

Các bệnh còn lại của máy bơm

← gạt ngang để xem hết bảng →

Trước khi gọi, kiểm giúp hai việc này

1. Xem bể ngầm hoặc bồn có nước không. Khá nhiều ca “bơm hỏng” hóa ra là bể cạn, hoặc phao bồn kẹt nên nước không vào.
2. Nghe xem máy có quay không. Máy im hẳn và máy quay ù ù là hai bệnh khác nhau hoàn toàn — nói được điều này là thợ biết mang gì đến.

Nếu tiện, quay một đoạn 10 giây tiếng máy chạy, thợ gọi lại hỏi là gửi được. Nghe tiếng nhiều khi đoán được bệnh trước khi đến. Nhà ở Cầu Giấy, Mỹ Đình gọi rồi tả tiếng máy kêu là đủ.

Sửa hay thay máy mới?

• Nên sửa khi máy dưới 5 năm và chỉ hỏng tụ, phớt, van, rơ le — theo kinh nghiệm sửa của đội chúng tôi, tiền sửa nhỏ hơn nhiều so với máy mới.
• Nên thay khi đã cháy cuộn dây một lần, hoặc thân bơm rỉ mọt, hoặc năm nào cũng gọi thợ. Sửa nữa thì tiền sửa dồn lại gần bằng máy mới — xem thay máy bơm nước tại nhà.
• Nếu thay, thợ chọn máy theo số phòng vệ sinh và chiều cao cần đẩy của nhà mình, không chọn theo giá. Máy quá yếu thì không đủ, quá khỏe thì tốn điện và ồn suốt ngày.

Máy bơm không lên nước mà thân còn tốt thì sửa tại chỗ; ở Cầu Giấy thợ 5P mang sẵn tụ, phớt, rơ-le theo xe nên phần lớn xong trong buổi.

Máy gia đình tự mua cũng được, đội lắp; hoặc để chúng tôi mua giúp rồi báo giá trọn gói cả máy lẫn công.

Hai phần chúng tôi không nhận: từ đồng hồ nước trở ra ngoài là của đơn vị cấp nước; bơm tăng áp chung và trục kỹ thuật của tòa nhà là của ban quản lý. Không rõ ranh giới thì cứ gọi — thợ kiểm rồi nói thẳng phần nào của ai.