Ngửi thấy mùi khét trong nhà: làm ngay 3 việc

Cập nhật 28/09/2026

Mùi khét trong nhà có hai kiểu. Kiểu nồi cháy, nệm bén tàn thuốc thì ai cũng biết nhìn đâu. Kiểu đáng sợ hơn là mùi khét ngòn ngọt, hăng hắc như nhựa nướng, mà đi khắp nhà không thấy khói, không thấy lửa. Đó gần như chắc chắn là mùi của nhựa vỏ dây, vỏ ổ cắm đang bị nung nóng ở một chỗ nào đó mình không nhìn thấy.

Bài này tôi viết cho đúng lúc đang ngửi thấy mùi đó. Ba việc làm ngay, theo thứ tự, không cần dụng cụ. Rồi ba chỗ hay cháy ngầm nhất để mình dò trước khi thợ tới.

Việc một: nhìn quanh mười giây, có khói hay lửa thì ra khỏi nhà

Trước khi làm gì, đảo mắt một vòng. Thấy khói bốc từ ổ cắm, từ nắp tủ điện, thấy tia lửa, thấy ngọn lửa dù nhỏ: không dập, không tìm hiểu. Gọi mọi người ra khỏi nhà, gọi 114, gọi thợ sau. Cháy điện lan nhanh hơn người ta tưởng, và dây trong tường cháy là cháy kín, mình tưởng dập rồi mà nó vẫn âm ỉ.

Không thấy khói, không thấy lửa, chỉ có mùi: sang việc hai. Nhà mình còn thời gian, nhưng không nhiều.

Việc hai: gạt aptomat tổng xuống

Ra tủ điện, gạt cái át to nhất xuống. Cả nhà mất điện, không sao. Cắt điện là cắt nguồn nhiệt, chỗ đang nóng sẽ nguội dần, mùi bớt theo. Đây là lúc mình bình tĩnh lại được.

Nhiều người tiếc, chỉ tắt cái quạt, cái đèn gần chỗ mùi rồi thôi. Không đủ. Mùi khét từ dây điện thường không phát ra ở món đang bật, mà ở mối nối trong ổ cắm, trong hộp âm tường, chỗ dòng điện đi qua để đến món đó. Tắt món chưa chắc đã tắt chỗ nóng.

Chưa biết át tổng ở đâu thì đọc bài át tổng ở đâu; cách gạt lại cho đúng ở bài aptomat nhảy, cách bật lại đúng. Và sau đêm nay, dán nhãn nó lại.

Việc ba: dò bằng mũi và mu bàn tay

Điện đã cắt, giờ đi tìm. Dùng hai thứ: mũi và mu bàn tay. Mũi để khoanh phòng nào mùi đậm nhất, mùi nhựa cháy bám theo không khí, đứng gần nguồn thì hắc lên rõ rệt. Mu bàn tay để áp lên mặt ổ cắm, công tắc, vỏ át, mặt tường quanh hộp điện. Chỗ nào ấm hơn xung quanh là chỗ đó có bệnh. Dùng mu bàn tay chứ không dùng lòng bàn tay, vì mu tay nhạy nhiệt hơn và nếu lỡ chạm chỗ còn điện thì tay giật ra chứ không nắm lại.

Tuyệt đối không tháo nắp ổ cắm, không mở nắp tủ điện, không chọc vào. Việc của mình là khoanh vùng cho thợ, không phải sửa.

Ba chỗ hay cháy ngầm nhất, tôi gặp nhiều nhất ở nhà khách

Ổ cắm đang cắm bình nóng lạnh, điều hòa, bếp từ. Đây là nơi số một. Những món này ăn điện lớn, cắm qua ổ thường và phích thường lâu ngày, chân phích và lá đồng trong ổ tiếp xúc kém, sinh nhiệt ngay tại điểm tiếp xúc. Ổ cắm ngả vàng quanh lỗ, phích cắm nóng rát khi rút ra, đó là dấu hiệu đã có từ trước khi có mùi.

Mối nối trong hộp âm tường và trong trần thạch cao. Thợ làm ẩu xoắn dây bằng tay rồi quấn băng dính, không bấm đầu cốt, không dùng nối. Vài năm sau mối xoắn lỏng, oxy hóa, phát nhiệt. Chỗ này khó tìm nhất vì nằm sau tường, trên trần. Dấu hiệu là mảng tường, mảng trần gần công tắc ấm hơn chỗ khác, có khi ố vàng một vệt.

Ốc bắt dây trong aptomat. Ốc lỏng, dây tiếp xúc nửa chừng, át nóng lên, vỏ ngả màu, mùi khét bốc ra từ tủ điện. Nhà mới nhận cũng gặp, vì ốc siết lúc đầu chưa chặt, chạy tải vài tháng là nong ra.

Kiểu cháy ngầm hay gặp nhất: mùi khét nhẹ, đúng giờ, rồi hết

Kịch bản quen thuộc trong nghề: ngửi thấy mùi khét nhẹ mỗi tối lúc tắm, vài ngày liền, tưởng mùi từ nhà hàng xóm. Đến khi át nhảy không gạt lên được mới gọi thợ, thì ổ cắm bình nóng lạnh đã cháy đen mặt trong, dây cấp cháy ngược vào trong tường. Nằm trong tường gạch còn đỡ; dây đi trong trần gỗ, trần thạch cao thì đã là chuyện khác.

Điểm chung của các ca cháy ngầm: mùi khét lúc đầu rất nhẹ, chỉ có lúc dùng món ăn điện lớn, rồi hết. Ai cũng nghĩ mình nhầm. Mùi khét xuất hiện đúng giờ đúng món là dấu hiệu rõ nhất, không phải nhầm đâu.

Sau khi thợ về, ba việc để không lặp lại

• Bình nóng lạnh, điều hòa, bếp từ đi đường riêng, át riêng. Không cắm qua ổ cắm chung với ấm nước, lò vi sóng. Nhà chưa có đường riêng thì ít nhất thay ổ cắm chịu tải cao có tiếp đất, phích cắm còn nguyên chân.
• Sáu tháng một lần, sờ mặt ổ cắm và phích của các món ăn điện lớn lúc đang chạy. Ấm là bình thường, nóng rát là phải xem.
• Át chống giật ở nhà tắm và bếp. Không chống được cháy do tiếp xúc kém, nhưng chống được điện rò ra vỏ bình nóng lạnh, là cái nguy hiểm hơn cả cháy — QCVN 12:2014/BXD yêu cầu mạch khu tắm phải có bảo vệ dòng rò không quá 30 mA.

Đến bước này thì gọi thợ

• Đã cắt át mà vẫn còn mùi, hoặc mùi lại xuất hiện ngay khi bật điện lên.
• Tìm thấy ổ cắm, công tắc, mặt tường nóng bất thường.
• Át tổng nóng, ngả màu, cần gạt lỏng.
• Không tìm ra chỗ nào nhưng mùi lặp lại nhiều tối liền, nhất là lúc dùng bình nóng lạnh hay điều hòa.

Mùi khét trong nhà mà cắt át rồi vẫn còn, hoặc quay lại đúng giờ mỗi tối — gọi thợ, đừng tự tháo ổ.

Thợ đến sẽ đo nhiệt từng ổ cắm, từng át bằng máy đo hồng ngoại, kiểm tra mối nối trong hộp âm, đo cách điện đường dây nghi ngờ. Chỉ tận nơi chỗ cháy, báo giá xong mới thay. Cách xử lý đầy đủ tôi viết ở trang sửa chập điện, mùi khét trong nhà. Thay ổ cắm, công tắc hỏng thì xem thay ổ cắm, công tắc tại nhà; việc điện lẻ khác gọi thợ sửa điện tại nhà.

Mùi khét là lời cảnh báo đến sớm nhất mà nhà mình có. Cắt át, dò chỗ nóng, gọi thợ. Đừng đợi đến lúc át nhảy không lên được nữa.